GroenLinks: Nieuwe energie voor Europa

Algemeen

Score:  ++
Uitleg:  Het verkiezingsprogramma van GroenLinks laat duidelijk zien dat deze partij rekening houdt met ontwikkelingslanden. Bij het formuleren van beleidsmaatregelen vraagt GroenLinks zich geregeld af wat voor gevolgen dit zal hebben voor ontwikkelingslanden en hoe deze (negatieve) gevolgen voorkomen kunnen worden. GroenLinks vindt dat het (huidige) beleid van de EU niet ten koste mag gaan van mensen in ontwikkelingslanden. Daarnaast maakt GroenLinks zich sterk voor een grote en stabiele bijdrage aan ontwikkelingssamenwerking, onafhankelijk van welke crisis dan ook.
Bovendien benoemt GroenLinks in haar programma expliciet haar streven naar coherentie van beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden. 

Citaat:  “De EU onderwerpt zichzelf aan een duurzame coherentietoets. Besluiten op het gebied van bijvoorbeeld handel en landbouw mogen de inzet voor mondiale armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling niet tegenwerken.” (H1) 

Handel en Economic Partnership Agreements (EPA’s)

Score:  ++
Uitleg:  Ten eerste benadrukt GroenLinks vaak dat de EU een eerlijke wereldhandel moet nastreven. De Europese Unie ziet handel als een instrument om armoede te bestrijden. Volgens GroenLinks moet de Europese markt beter toegankelijk zijn voor producten uit ontwikkelingslanden en hen zo kansen op economische groei bieden. Afscherming van de eigen markt mag ontwikkelingslanden niet benadelen.
Ten tweede is GroenLinks voor versoepeling van de EPA’s, de nieuwe handelsakkoorden die de EU met ontwikkelingslanden afsluit: ontwikkelingslanden mogen opkomende en kwetsbare delen van hun economie/industrie afschermen van de vrije markt. Bovendien vinden zij dat ontwikkelingslanden die geen EPA aan willen gaan een ander, soepeler, handelsverdrag moeten kunnen sluiten met de EU. 

Citaat:  “Als de EU deze hardnekkige armoede wil terugdringen moet zij ook de opbouw van democratische instellingen bevorderen, vredestroepen sturen waar nodig, eerlijke handel bieden en corruptie bestrijden, te beginnen bij de top” (H1)
            “Europa moet niet langer inzetten op het openbreken van verre markten voor Europese exporteurs. Niet vrije handel, maar eerlijke handel moet haar doel zijn. Dat betekent ruimere toegang tot de Europese markt voor ontwikkelingslanden die nu aan het kortste eind trekken.
Alleen wanneer de wereldhandel meer kansen biedt voor ontwikkelingslanden, zal het de EU lukken om steun te vinden voor het aanpakken van de misstanden waarmee de handel gepaard gaat. (…)Handelsmaatregelen tegen ontwikkelingslanden mogen niet door protectionisme worden ingegeven.” (H4)
            “Ontwikkelingslanden krijgen de vrijheid om opkomende sectoren, publieke diensten en de landbouw te beschermen tegen concurrentie uit rijke landen en een eigen economisch ontwikkelingsmodel te kiezen. De EU maakt zich daarvoor sterk binnen internationale organisaties als de WTO en in de onderhandelingen met oud-koloniën in Afrika, de Caraïben en de Stille Oceaan (ACS) over Economische Partnerschapsakkoorden (EPAs). (…) Voor ACS-landen die geen EPA willen sluiten en voor andere economisch kwetsbare ontwikkelingslanden stelt de EU een verbeterd Algemeen Preferentieel Stelsel Plus* op. Zij biedt deze landen een zo ruime markttoegang als mogelijk is zonder de exportkansen van armere ontwikkelingslanden weg te vagen, hulp bij het voldoen aan kwaliteitsnormen en soepele oorsprongregels. Voorwaarde blijft de naleving van internationale verdragen over goed bestuur, mensenrechten en arbeidsrechten.” (H4) 

Landbouw en het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)

Score:  ++
Uitleg:  GroenLinks vindt dat de EU ontwikkelingslanden moet steunen om duurzame landbouw op te zetten en meer te ontwikkelen. Daarnaast worden negatieve gevolgen van het Europese Landbouwbeleid besproken en meent GroenLinks dat dit beleid sterk moet worden hervormd. (H5 citaat 1&4)
Er wordt door GroenLinks op beide gebieden niet alleen rekening gehouden met de gevolgen voor ontwikkelingslanden, maar hun belangen worden ook genoemd los van die van de EU.

Citaat: “De meeste ontwikkelingslanden ontbreekt het niet aan kennis van duurzame landbouwmethoden. Deze kennis dient echter verspreid te worden onder boeren.” (H5)
           “De EU zet zich in voor verhoging van de landbouwproductiviteit in ontwikkelingslanden. Zij ondersteunt lokale initiatieven en biedt steun bij de aanleg van infrastructuur en andere vormen van plattelandsontwikkeling. Zij verleent ruimere toegang tot de Europese markt, bevordert boerencoöperaties en biedt meer microkredieten aan.” (H5)
           “De Europese landbouwpolitiek is een steen des aanstoots. Te vaak nog subsidieert de Europese Unie milieubederf, dierenleed en de dumping van voedseloverschotten in ontwikkelingslanden. (…) De EU schaft onmiddellijk alle exportsubsidies af. Zij voorkomt de productie van overschotten bij basisvoedsel en verzet zich tegen dumping door andere rijke landen. Inkomenssteun wordt afgebouwd.” (H5) 

Visserij

Score:  ++
Uitleg:  GroenLinks wil dat overbevissing wordt tegengegaan. Dit probleem wordt vooral bekeken vanuit milieu- en dierenwelzijnsperspectief, daarnaast wordt nadrukkelijk gezegd dat visserijakkoorden de bestaansmogelijkheden van lokale bevolking in ontwikkelingslanden niet mogen bedreigen.

Citaat:  “De EU voert stapsgewijs het ‘nee tenzij’-principe in voor commerciële visserij: deze wordt niet langer toegestaan tenzij de visstand gezond is en alleen de natuurlijke aanwas wordt weggevangen. Visserijakkoorden met ontwikkelingslanden mogen niet ten koste gaan van een gezonde visstand of van de bestaansmogelijkheden van de lokale bevolking.” (H5)

Toegang tot medicijnen en Intellectuele Eigendomsrechten

Score:  +
Uitleg:  GroenLinks wil dat de rigide bescherming van intellectuele eigendomsrechten als octrooien worden versoepeld ten behoeve van ontwikkelingslanden. Daarmee geeft de partij aan het niet eens te zijn met de negatieve gevolgen die strikte octrooirechten kunnen hebben op toegang tot (generieke) medicijnen voor mensen in ontwikkelingslanden. Het onderwerp komt in het verkiezingsprogramma één keer kort aan de orde, en is zeer positief ten aanzien van ontwikkelingslanden:

Citaat:  “De EU stelt meer geld beschikbaar voor de wereldwijde aanpak van infectieziekten zoals hiv/aids, malaria en tuberculose. Zij zet zich in voor versoepeling van octrooien op medicijnen ten behoeve van ontwikkelingslanden.” (H1) 

Wapenhandel

Score:  +
Uitleg:  GroenLinks wil dat wapenhandel en wapendoorvoer aan banden worden gelegd door het sluiten van verdragen wereldwijd.

Citaat:  “De wapenhandel aan banden leggen, om dodelijk geweld te voorkomen. (…)De EU zet zich in voor een wereldwijd verdrag dat wapenhandel en wapendoorvoer aan banden legt.” (H6) 

Migratie, Blue Card en ‘braindrain’

Score:  +
Uitleg:   GroenLinks is wel voorstanden van invoering van de Blue Card, de Europese werk/verblijfsvergunning die het gemakkelijker moet maken, met het oog op de vergrijzing in de EU, om kennismigranten van buiten de EU aan te trekken. GroenLinks wil deze vorm van migratie ook aantrekkelijker maken (H7 citaat 1&3). Dit is niet in het belang van ontwikkelingslanden, met het oog op mogelijke toename van braindrain. Echter, de potentiële negatieve gevolgen van deze toegenomen braindrain worden uitgebreid besproken en er worden maatregelen voorgesteld die hiertegen moeten helpen. 

Citaat:  “De EU maakt haar ‘blauwe kaart’ aantrekkelijker voor kennismigranten, onder meer door de inkomenseis te verlagen en toegang tot de hele Europese arbeidsmarkt te bieden.”(H7)
             “Arbeidsmigranten dragen niet alleen bij aan de Europese welvaart, maar ook aan die van hun land van herkomst. De bedragen die migranten naar hun familie thuis sturen overtreffen de ontwikkelingshulp. Herkomstlanden hebben nog meer baat bij migranten die terugkeren om met de verworven kennis en middelen een bedrijf op te zetten. De EU kan terugkeer stimuleren door migranten de kans te geven hun geluk te beproeven in het geboorteland zonder meteen hun verblijfsrecht te verspelen. Migratie is nadelig voor ontwikkelingslanden wanneer hun gediplomeerden massaal vertrekken om elders hun vak uit te oefenen. 4 op de 5 in Jamaica opgeleide artsen werken in het buitenland. In sectoren waar een brain drain dreigt mag Europa geen wervingscampagnes voeren onder geschoolde krachten. De EU moet met de regering van het land bespreken hoe zij tot een brain gain kan bijdragen, bijvoorbeeld door studenten op te leiden. “ (H7)

Illegale houtkap

Score:  ++
Uitleg:  GroenLinks geeft meerdere keren aan in haar verkiezingsprogramma dat import van illegaal gekapte bossen moet worden verboden door de EU, dat er wereldwijd moet worden gestreefd naar stoppen van ontbossing. Hierbij moet volgens de partij ook rekening worden gehouden met de lokale bevolking. Ook vindt GroenLinks dat ontwikkelingslanden gesteund moeten worden als zij tropisch bos beschermen (H1 citaat 2&8, H5 citaat 6). Oftewel: rond de thematiek van illegaal gekapt hout stelt GroenLinks geen Europese belangen voorop, maar wordt er uitgegaan van milieu, biodiversiteit, lokale bevolking van de arme landen. 

Citaat:   “De bescherming van tropisch bos, waarin veel broeikasgas ligt opgeslagen, moet een dienst worden waarvoor ontwikkelingslanden betaald krijgen.” (H1)
            “Het Protocol legt vast dat er uiterlijk in 2020 wereldwijd een einde komt aan ontbossing en schept een financieringsmechanisme voor de bescherming van bossen. Dat richt zich ook op behoud van biodiversiteit* en betere levensomstandigheden voor de lokale bevolking, waaronder inheemse volkeren.” (H1)
            “De EU verbiedt de import van illegaal gekapt hout. Zij streeft naar afspraken met landen van herkomst over (steun bij) duurzaam bosbeheer en het tegengaan van illegale houtkap. De inzet daarbij is om alleen nog duurzaam geproduceerd hout toe te laten op de Europese markt.” (H5) 

Biobrandstoffen          

Score:  +
Uitleg:  GroenLinks wijst op de mogelijk kwalijke gevolgen voor ‘de allerarmsten’ als het gaat om biobrandstoffen. De Partij vindt dat de EU moet streven naar criteria voor duurzaam gebruik van biobrandstoffen. GroenLinks wijst gebruik van biobrandstoffen niet af, maar geeft niet duidelijk aan welke (1e 2e 3e generatie?) soort biobrandstoffen ze dan wel wil.

Citaat:  “Verantwoorde biobrandstoffen, die geen voedsel wegkapen van de allerarmsten en echte klimaatwinst opleveren. (…) De EU streeft naar een internationaal akkoord over criteria voor duurzaamheid van biobrandstoffen. Zij behoudt zich het recht voor om zelf strengere eisen te stellen aan het subsidiëren van biobrandstof, waaronder een vermindering van uitstoot van broeikasgassen van minstens 60%, geen nadelige gevolgen voor voedselvoorziening en biodiversiteit*, en naleving van internationale arbeidsnormen. De Europese verplichting om biobrandstof bij te mengen in fossiele autobrandstof wordt afgeschaft.” (H2) 

Fossiele brandstoffen en grondstoffen

Score:  +
Uitleg:  Het gebruik van fossiele brandstoffen wordt, als het aan GroenLinks ligt, tegengegaan, de partij put zich uit in het noemen van alle mogelijke alternatieven in de vorm van duurzame energiebronnen/grondstoffen. De belangen van ontwikkelingslanden worden hier niet expliciet genoemd (vooral het groene milieuperspectief telt) maar omdat klimaatverandering in deze landen de grootste impact heeft, is het GroenLinks-standpunt voor deze landen wel degelijk positief.

Citaat:  “De EU verhoogt haar doelstelling voor hernieuwbare energie tot 25% in 2020. Er komen bindende tussendoelen voor de afzonderlijke lidstaten. De criteria voor wat als hernieuwbare energie mag gelden worden aangescherpt.” (H2) 

Mensenrechten en kinderarbeid

Score:  ++
Uitleg:  Er wordt door GroenLinks vaak en veel aan mensenrechten gerefereerd in relatie tot ontwikkelingslanden, bij verschillende thema’s. Bovendien pleit de partij voor een aparte eurocommissaris voor mensenrechten en grondrechten (H9 citaat 1). Ook wordt er gesproken over het tegengaan van kinderarbeid in relatie tot de verantwoordelijkheid van Europese bedrijven (H4 citaat 8).

Citaat:  “In plaats van het bevechten van markttoegang in ontwikkelingslanden geeft de EU voorrang aan verankering van milieu- en natuurbescherming, fundamentele arbeidsnormen, mensenrechten, consumentenbescherming, belastingregels voor multinationals, voedselzekerheid en dierenwelzijn in de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), opdat er meer ruimte ontstaat voor maatregelen tegen bijvoorbeeld kinderarbeid en niet duurzame sojateelt.”
            “Er komt een aparte eurocommissaris voor mensenrechten en grondrechten. Zij houdt haar collega’s bij de les.” (H9)
            “vast te leggen dat Europese bedrijven (keten)aansprakelijkheid hebben voor ernstige milieumisdrijven en schendingen van mensenrechten en fundamentele arbeidsrechten, zoals kinderarbeid, zodat slachtoffers van deze schendingen binnen de EU kunnen procederen tegen deze bedrijven;” (H4) 

Economische crisis

Score:  ++
Uitleg:  De economische crisis wordt ook door GroenLinks genoemd natuurlijk, en vooral vanuit een ‘groen’ perspectief: de economie moet milieuvriendelijker en duurzamer worden door beter te investeren. Er wordt ook gewezen op het feit dat ontwikkelingslanden het hardst worden getroffen. De EU mag hier, volgens GroenLinks, niet zomaar alleen eigen belang nastreven.

Citaat:  “Het is een schandaal dat de EU-landen zich niet houden aan de belofte om een groter deel van hun welvaart te besteden aan ontwikkelingssamenwerking. Die trend moeten we keren, recessie of niet. Want veel ontwikkelingslanden worden nog harder getroffen door de financiële en economische crisis dan wij. Hun inkomsten uit handel lopen terug. Westerse banken verlenen nauwelijks meer krediet voor investeringen in ontwikkelingslanden, omdat onze regeringen eisen dat het geld in eigen land blijft. Europa mag niet langer haar eigen sores afwentelen op arme landen. Alleen dan kan zij een geloofwaardige voortrekker worden in de strijd tegen armoede en klimaatverandering.”(H1)

 

Het volledige verkiezingsprogramma van GroenLinks.