Beleidsaanbevelingen

  • De Nederlandse regering moet bij alle transfers van strategische goederen een eindbestemmingsverklaring eisen; ook wanneer het wapencomponenten betreft.
  • De toepassing van de criteria van het Gemeenschappelijk Standpunt moet transparant worden gemaakt.
  • Bij het weigeren of toestaan van vergunningen moet criterium 8 vaker worden geraadpleegd zodat de incoherentie tussen het beleid van Economische Zaken en het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking niet meer voorkomt.
  • Op internationaal niveau zou Europa één blok moeten vormen in de onderhandelingen over de totstandkoming van de Arms Trade Treaty. De standaarden in de Arms Trade Treaty zouden niet lager moeten zijn dan die in het Gemeenschappelijk Standpunt.

Case: Wapenexport

28-03-2011 Doorbraak wapenexportbeleid

De Nederlandse wapenexport naar controversiële regimes in de Arabische wereld was de laatste maanden een veel bediscussieerd thema in de Tweede Kamer. De opstanden in dit deel van de wereld waren aanleiding voor Kamervragen vanuit de PvdA, SP en GroenLinks, omdat bleek dat Nederland wapens had geleverd aan de regimes die nu hun bevolking op bloedige wijze neerslaan.

Op 24 maart vond een Algemeen Overleg (AO) plaats, nadat GroenLinks Kamerlid El Fassed en SP'er Van Dijk hier herhaaldelijk hadden om hadden gevraagd. In het AO presenteerde El Fassed zijn vijfpuntenplan, waarin hij de regering onder andere verzocht tot meer transparantie m.b.t. wapenexportvergunningen. Ook D66, de SP, PvdA, CDA en PVV spraken zich uit voor meer transparantie. De toepassing en afweging van de toetsingscriteria, zoals het mensenrechtencriterium, moet duidelijker en transparanter worden gemaakt. Onder andere de SP en de PVV wilden ook dat de regering geen wapens meer levert aan ondemocratische en instabiele regimes.

Vrijwel alle fracties, waaronder het CDA, VVD en D66, spraken daarnaast hun ongenoegen uit over de rol van Nederland als doorvoerland van wapens, en vroegen om aanscherping van de regelgeving. Duitsland zou daarbij als voorbeeld dienen omdat zij wel zelf doorvoer toetsen.

Het AO leverde een aantal concrete resultaten en kan met recht een doorbraak genoemd worden. De bewindslieden gaven aan dat ze op korte termijn een brief aan de Kamer zullen presenteren waarin ze haar wapenexportbeleid uiteen zal zetten, ook gelet op de bezwaren van de Kamer tegen het huidige beleid. Minister van Buitenlandse Zaken Rosenthal zegde toe dat Nederland voortaan bij het beoordelen van de uitgifte van wapenexportvergunningen ook de interne mensenrechtensituatie in het ontvangende land in acht zal nemen. Binnen het huidige beleid wordt alleen gekeken naar het risico dat de te leveren militaire goederen tegen omringende landen worden ingezet. Ook zal het doorvoerbeleid onder de loep worden genomen. Eind mei zal het kabinet een brief presenteren aan de Kamer met daarin de nieuwe beleidsplannen.

Wij danken de parlementariërs voor hun succesvolle inzet voor een fairer wapenexportbeleid!

Lees hier het volledige verslag van het AO.

Monitor fair: PvdA, D66, PVV, CDA, VVD, GroenLinks, SP