Beleidsaanbevelingen

  • De Nederlandse regering moet bij alle transfers van strategische goederen een eindbestemmingsverklaring eisen; ook wanneer het wapencomponenten betreft.
  • De toepassing van de criteria van het Gemeenschappelijk Standpunt moet transparant worden gemaakt.
  • Bij het weigeren of toestaan van vergunningen moet criterium 8 vaker worden geraadpleegd zodat de incoherentie tussen het beleid van Economische Zaken en het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking niet meer voorkomt.
  • Op internationaal niveau zou Europa één blok moeten vormen in de onderhandelingen over de totstandkoming van de Arms Trade Treaty. De standaarden in de Arms Trade Treaty zouden niet lager moeten zijn dan die in het Gemeenschappelijk Standpunt.

Case: Wapenexport

14-02-2011 GroenLinks vraagt om opheldering Europese wapenexport naar Noord-Afrika

GroenLinks Tweede Kamerlid El Fassed heeft de minister van Buitenlandse Zaken en de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie vragen gesteld over Europese wapenexport naar Noord-Afrikaanse landen zoals Egypte.

Het Kamerlid vraagt de bewindslieden waarom de wapenexport naar Noord-Afrikaanse landen de laatste 5 jaar sterk gestegen is, en welke landen, zowel in de EU als in Noord-Afrika, hierbij betrokken zijn. Gelet op recente ontwikkelingen in de regio wil El Fassed weten of er een risico is dat de geëxporteerde wapens gebruikt worden bij mensenrechtenschendingen, en hoe dit gecontroleerd wordt. De parlementariër informeerde ook naar de discussie over de wapenexport naar Noord-Afrika binnen de EU, en hoe de lidstaten hier tegenover staan.

Als laatste wilde El Fassed weten welke positie landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten innemen wat betreft een toekomstig wapenhandelsverdrag. Ook vroeg het Kamerlid hoe Nederland en de EU deze landen bij de onderhandelingen over een toekomstig wapenhandelsverdrag probeert te betrekken.

Minister van Buitenlandse Zaken bevestigde dat de export naar Noord-Afrika de afgelopen jaren inderdaad is toegenomen. De minister legde uit dat dit vooral te maken heeft met een aantal grote transacties, zoals de levering van 410 miljoen euro aan gevechtsvliegtuigen aan Marokko door Frankrijk en Italië. Frankrijk leverde voor 80 miljoen euro aan vliegtuigen aan Libië. Volgens de minister komt de toegenomen wapenexport door de modernisering die landen in de regio noodzakelijk achten om te reageren op nieuwe dreigingen als terrorisme en illegale migratie.

Export van militaire goederen worden altijd getoetst aan het mensenrechtencriterium van het EU Gemeenschappelijk Standpunt inzake wapenexport. De kans dat door Nederland geëxporteerde wapens gebruikt worden bij mensenrechtenschendingen is daarom volgens de minister zeer klein.

Binnen de EU is er discussie over het wapenexportbeleid m.b.t. Noord-Afrika. Verschillende lidstaten zoals Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben hun wapenexport naar Egypte tijdelijk opgeschort. De overige landen zullen het EU Gemeenschappelijk Standpunt blijven gebruiken in het toetsen van vergunningaanvragen.

Lees de kamervragen en de antwoorden hier.

Monitor fair: GroenLinks